Een foto-overzicht van de Zorg en Hoop redacties van de afgelopen jaren:
|
 |
1980
achter (links): Juan Codrington - verslaggever
achter (rechts): Rajindre Khargi - eindredactie
voor (links): Ursie Bento - presentatie
voor (rechts): Nasir Soebrati - presentatie |
 |
1984
van links naar rechts:
Rajindre Khargi - eindredactie
Ursie Bento - presentatie
Roy Khemradj - verslaggever
Babette Niemel - verslaggever
Nasir Soebrati - presentatie
|
 |
1985
voor: Astrid Serkei - verslaggever
Nasir Soebrati - presentatie
Babette Niemel - verslaggever
Ursie Bento - presentatie
achter: Roy Khemradj - eindredactie |
 |
1987
van links naar rechts:
Nasir Soebrati - presentatie
Ursie Bento - presentatie
Peter Juda - verslaggever
Astrid Serkei - verslaggever
Roy Khemradj - eindredactie
|
 |
1997
Voorste rij: Nasir Soebrati - presentatie
Ursie Bento - presentatie
Ratna Ragoober - verslaggeefster
Daarachter: Sam Jones - verslaggever
Rogier Dankerlui - verslaggever
Roy Khemradj - eindredacteur
|
|
|
|
 |
27 december 1997: 20 jaar Zorg en Hoop
 1997: 20 jaar Zorg en Hoop
TWINTIG JAAR ZORG EN HOOP: VAN 'GEVOLMACHTIGD' NAAR 'ZORG EN HOOP'
door Roy Khemradj, eindredacteur
Na een middag bladeren in oude omroepgidsen bij de VARA en een dagje speuren in allerlei mappen in het Centraal Archief van de NOS, heb ik twee belangrijke ontdekkingen gedaan. De eerste is dat de NOS voor het eerst op 16 mei 1970 een radioprogramma startte, bestemd voor Surinamers en Antillianen tegelijk, onder de titel 'Gevolmachtigd, een Koninkrijk voor uw verzoekplaten'.
- De regeringen van de Koninkrijksdelen Antillen en Suriname hadden een diplomatieke vertegenwoordiger in Den Haag, die gevolmachtigd minister genoemd werd. Vandaar deze titel. 'Gevolmachtigd' werd uitgezonden op de zaterdag op Hilversum III en wel tussen 12.00 en 13.00 uur. Een radioprogramma over Suriname bij de publieke omroep bestaat dus al langer dan die 20 jaar onder de titel Zorg en Hoop.
- De tweede ontdekking die ik deed is dat de toenmalige programmaraad - gelezen de correspondentie - een machtig orgaan was. Mijn indruk is dat de programmacommissaris Radio in het NOS-bestuur zowat aan handen en voeten gebonden was van de sectie 'radio' van deze raad, die ook nog eens verdeeld was in verschillende subsecties zoals 'regio's' en 'minderheden'. Ik heb een keertje het genoegen gehad om als eindredacteur met de chef mee te gaan naar zo'n vergadering van de sectie. Alsof je naar een tribunaal ging.
- Deze programmaraad dus oordeelde dat er op Hilversum III 'een uur lichte Surinaamse en lichte Antilliaanse muziek gespeeld mocht worden', dat 'de presentatie in het Nederlands diende te geschieden' en dat 'de gekozen muziek moest beantwoorden aan de smaak van een algemeen Nederlands luisteraarspubliek'. Een jaar na geboorte, verhuisde 'Gevolmachtigd' naar Hilversum II en tot aan 1975 ging het voorspoedig met dit muziekprogramma, dat per seizoen op wisselende tijden in het weekend werd uitgezonden. Maar zowel op III als op II trok 'Gevolmachtigd' wekelijks ruim een miljoen luisteraars. Dat waren nog eens tijden!
- ONAFHANKELIJKHEID
In de marge van de Surinaamse onafhankelijkheid op 25 november 1975, begonnen vreemd genoeg de Antillianen en niet de Surinamers heel luid te roepen dat ze hun eigen programma wilde hebben. Niet in het Nederlands maar in de eigen taal, het Papiaments. Aanleiding was verder ook dat de titel 'Gevolmachtigd' niet meer gehandhaafd kon worden voor Surinamers én Antillianen, na het vertrek van Suriname uit het Koninkrijk.
De samenstellers van 'Gevolmachtigd' en het NOS bestuur konden het niet eens worden over een vlag die de nieuwe historische verhoudingen moest dekken. Tot dat iemand van de redactie op het brutale idee kwam om het programma voortaan maar ''t Zwarte Schaap' te noemen. Het beest leefde niet lang. Om precies te zijn van 28 december 1975 tot 18 januari 1976. Het NOS bestuur greep in en sprak een verbod uit. Er mocht voorlopig uitsluitend gesproken worden over 'het programma voor Surinamers en Antillianen'. Suggesties voor een andere titel waren uiteraard van harte welkom, schreef het plaatsvervangend hoofd van de radiodienst, Cees Cabout, namens het NOS bestuur aan de samenstellers van het programma, de heren Boedh Khargi en Hans Zoet.
- In maart 1976 doen deze heren een nieuwe voorstel: 'Kleur bekennen'! Cabout klimt onmiddellijk in de pen. 'Dat lijkt me geen gelukkige greep. Als ''t Zwarte Schaap' moet worden afgeschaft vanwege associatie met "gekleurde rassen", dan kan 'kleur bekennen' niet dienen als vervanging', schrijft hij. Verder: 'Wanneer u het dan bovendien nog bestaat om in de ondertitel "'t Zwarte Schaap" te handhaven, dan denk ik dat u mij allervriendelijkst voor het lapje houdt. Voorlopig houd ik het op "Programma voor Surinamers en Antillianen", aldus Cabout.
- ZORG EN HOOP
Uiteindelijk was het Hans Zoet die in het najaar van 1977 - het nieuwe seizoen was allang begonnen - de titel 'Zorg en Hoop' bedacht. NOS bestuur en Cabout konden hiermee instemmen. Op 4 december van dat jaar kom ik voor het eerst in de gidsen Zorg en Hoop tegen met als ondertitel, 'voor Surinamers'. Zorg en Hoop is een woonwijk aan de rand van Paramaribo waar ook het gelijknamige vliegveld voor binnenlandse vluchten ligt. In de kop van een van de allereerste Zorg en Hoop-tunes was dan ook een verkeersleider te horen die een vliegtuigje naar de landingsbaan begeleid.
Ik nam aan dat bij de start van Zorg en Hoop als programma alleen voor Surinamers, de Antillianen hun lang gekoesterde wens voor een eigen programma in vervulling konden laten gaan. Helaas! De taalstrijd - Nederlands of Papiaments - woedde nog minstens een half jaar en pas op 28 mei 1978 kregen de Antillianen 'Tambu', 30 minuten in het Papiaments op de zondagmiddag op Hilversum II. Om het rijtje compleet te maken, nu ik toch bezig ben met de historie: een jaar later -in april 1979- kwamen de Molukkers erbij en had de NOS voor acht nationaliteiten, 240 minuten per week zendtijd op de radio.
- STAATSGREEP
Tussen 1970 en 1980 ging 'Zorg en Hoop' voornamelijk over de problematiek van pas aangekomen Surinamers in Nederland. De eerste migratiegolf was tussen 1973 en 1975 -vlak voor de onafhankelijkheid- en daarna was er een nieuwe golf rond 1977. Informatie over je weg vinden in de Nederlandse samenleving stond centraal naast allerlei kwesties die te maken hadden met de beleving van de eigen identiteit. Klinkt gewichtig, maar je zal vers aangekomen uit Suriname in een opvangcentrum in Friesland zitten. Dan is er een half uurtje 'Zorg en Hoop' op de radio, je hoort een lekkere kaseko... ja dan weet je wel waar je op dat moment bent.
- De staatsgreep van Desi Bouterse op 25 februari 1980, bracht een kentering in de zojuist beschreven invulling . Het accent kwam zwaar te liggen op het bijna van dag tot dag volgen wat Bouterse in Suriname uitspookte en het daar op professionele wijze verslag van doen. Ook in Nederland groepeerde de Surinaamse gemeenschap zich in pro en contra revolutie. In een medialandschap waar journalisten nauwelijks ingevoerd waren in de ingewikkelde Suriname-materie, ontwikkelde Zorg en Hoop zich tot een zeer informatief en vaak geciteerd programma. Vooral na de moorden van december 1982.
- TOEKOMST
Die unieke positie heeft het programma helaas - maar ook gelukkig!- niet meer. Drie ontwikkelingen zijn hiervoor aan te geven. Ten eerste is er vanaf 1986 in de randstad een enorm potentieel aan Surinaamse lokale zenders ontstaan die, in tegenstelling tot Zorg en Hoop een keer in de week, elke dag nieuws uit Suriname brengen. Ten tweede verhuisde het programma van Hilversum I naar het veel slechter beluisterde Radio 5. En ten derde zijn collega's, vooral bij televisie en kranten, die ooit als hobby Suriname volgden, nu grote 'Bouta'-deskundigen geworden. Als minister Van Mierlo verzucht dat Suriname het enige stukje buitenland is waar Nederland zijn invloed kan doen gelden, dan moet je niet verbaasd zijn als elke kuch van Desi Bouterse richting Nederland, een item van twee minuten in het journaal oplevert. Toch lukt het Zorg en Hoop om, zowel in rustige als in stormachtige tijden in Paramaribo, met daarbij horende 'full media coverage' hier, de krenten uit de pap te halen en een andere positie ten opzichte van de rest in te nemen.
Maar de ontwikkelingen in Suriname zijn niet alles bepalend en mogen de invulling van het programma niet domineren. Oudere Surinamers die al langer hier, vooral buiten de randstad, wonen zullen mij dit niet in dank afnemen. Toch vind ik het ook in hun belang om kennis te nemen van allerlei processen in deze samenleving waaraan Surinamers een opmerkelijke bijdrage leveren. Wordt Hannah Belliot de eerste zwarte burgemeester in de Bijlmer na de komende gemeenteraadsverkiezingen en komt Lucie Kortram voor de PvdA in de Tweede Kamer? Dat is de hoop naast de zorgen over Suriname.
|
|
radioprogramma over Suriname & Surinamers in Nederland
